Wydruk pochodzi z serwisu: Oficjalny serwis internetowy Starostwa Powiatowego w Radzyniu Podlaskim - www.powiatradzynski.pl

Konferencja o przyszłości radzyńskiego pałacu
Wiadomość dodał: Administrator, 2009-05-15 15:01:24

W dniu 13 maja 2009 r. w Radzyniu Podlaskim odbyła się niecodzienna konferencja naukowa pt. „Przyszłość zespołu pałacowo-parkowego w Radzyniu Podlaskim. Rewitalizacja dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. Urbanistyka. Architektura. Sztuka. Ogrody.”

Foto: B. Sozoniuk
Starosta Radzyński Jerzy Kułak przedstawia sytuację prawną zespołu pałacowo – parkowego, listę zrealizowanych zadań w zakresie konserwacji założenia oraz sposób ich finansowania.

Z inicjatywy Posła na Sejm RP Tadeusza Sławeckiego – gospodarza konferencji do Radzynia Podlaskiego przyjechali najwybitniejsi specjaliści z zakresu konserwacji zabytków, archeologii, historii sztuki, urbanistyki i architektury krajobrazu.

Rolę współgospodarzy pełnili: Starosta Radzyński – Jerzy Kułak oraz Burmistrz Miasta Radzyń Podlaski - Witold Kowalczyk.

Wśród gości nie zabrakło Posła na Sejm RP – Jerzego Rębka, ks. proboszcza Henryka Domańskiego, radnych Rady Miasta Radzyń Podlaski, radnych Rady Powiatu Radzyńskiego, Janusza Maraśkiewicza – Kierownika Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Konserwacji Zabytków wraz z zespołem konserwatorów, przedstawicieli instytucji, dyrektorów szkół i nauczycieli wraz liczną grupą młodzieży, prasy i radia oraz osób zainteresowanych przyszłością „radzyńskiej perły”.
Prowadzenie konferencji i rolę moderatora objął Paweł Jaskanis, dyrektor Muzeum Pałacu w Wilanowie, przyjaciel Radzynia.
Otwarcia konferencji dokonał poseł Tadeusz Sławecki, określając jej główne cele i zadania.

Następnym punktem było wystąpienie Starosty Radzyńskiego – Jerzego Kułaka, w którym Starosta przedstawił sytuację prawną zespołu pałacowo – parkowego, listę zrealizowanych zadań w zakresie konserwacji założenia oraz sposób ich finansowania.
Stan prawny jest całkowicie uregulowany (Księga wieczysta Nr 27441 w Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim. 1 października 1995 r. została podpisana umowa pomiędzy Zarządem Miasta a Urzędem Rejonowym dotycząca użyczenia tej nieruchomość Miastu Radzyń Podlaski.
Koszt prac renowacyjnych pałacu w latach 1990 - 2008 wyniósł 5 315329 zł (środki pochodziły z budżetów: Miasta, Skarbu Państwa, Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego). Przed nami wielkie wyzwanie. Za dwa lata, główny lokator - Sąd Rejonowy opuści pałac. Pozostaje otwarte pytanie:
Co zrobić z pałacem radzyńskim, i jak zrobić, aby jego kondycja jako dobra narodowego była jak najlepsza i służyła najlepiej całemu narodowi, mieszkańcom miasta Radzyń Podlaski i powiatu radzyńskiego?
Jest to bardzo trudne wyzwanie
- mówił Starosta - z którym będą musiały uporać się władze samorządowe miasta i powiatu. Dzisiejsza konferencja rozpoczyna cykl przedsięwzięć związanych z odpowiedzią na te to pytanie.

REFERATY:

Jako pierwszy prezentacji dokonał prof. Andrzej Koss, z Międzyuczelnianego Instytutu Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki – Cyfrowa dokumentacja konserwatorska zabytku na przykładzie Pałacu w Wilanowie, przedstawiając nowatorski sposób badania i dokumentacji stanu zabytku przy pomocy nowoczesnych technologii - badanie i rejestracja stanu zachowania z wykorzystaniem systemów CAD i GIS oraz spoktrofotometryczne pomiary kolorystyki, termowizyjne zdjęcia przegród budowlanych (badania in situ). Jako przykładem posłużył się porównaniem archiwalnych źródeł informacji świadczących o przeszłości kolorystyki Pałacu w Wilanowie z próbami pobranymi z jego fasady. Jako narzędzie do dokładnego pozycjonowania lokalizacji prób pobieranych do badań laboratoryjnych znakomicie sprawdza się GIS.

Następnie głos zabrał prof. dr hab. Jan Marczak, WAT Warszawa – Nowe technologie badań i dokumentacji dzieł sztuki, pokazując wykorzystanie lasera w konserwacji dzieł sztuki, metodę nowatorską unikalna na skalę światową, której jest współtwórcą. Poza prezentacją multimedialną, próbkę możliwości tej technologii przedstawił zainteresowanym na zewnątrz radzyńskiej oranżerii, kierując wiązkę laserową na rzeźbę i czyszcząc ją z osadu.

Zaciekawienie publiczności wzbudził ekspresyjny wykład Andrzeja Gołembnika, archeologa Pałacu w Wilanowie - Nowoczesne metody archeologiczne jako element kompleksowej strategii badawczej i promocyjnej, który uczynił archeologię dyscypliną ciekawą, pokazując w przystępny sposób i zapraszając widza do uczestniczenia w niej. Jego zdaniem badaniom powinna towarzyszyć akcja promocyjna, wykonywana przy zastosowaniu metod „konwencjonalnych”.

Pierwsza część konferencji traktowała o wykorzystaniu nowatorskich metod badawczych w konserwacji zabytków, które - zdaniem referujących - powinny być przynajmniej częściowo wykorzystane w pracach przy radzyńskim pałacu.
Druga część dotyczyła już problematyki radzyńskiej.

Dr Grażyna Michalska, z Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Lublinie - Barokowy ogród w Radzyniu Podlaskim, przedstawiła główne założenia rewitalizacji parku, przedstawiając wizualizację tego terenu i konfrontując z założeniami ogrodowo-parkowymi Wersalu i Drezna, wzbudzając reakcję estetyczną wśród siedzącego audytorium.

Przed rezydencją radzyńską otwierają się nowe perspektywy, myślę, że zbiorowym wysiłkiem, a dobrych intencji nam nie brakuje, wspomożemy władze miasta w zdefiniowaniu sposobów najlepszego wykorzystania i zabezpieczenia tego wyjątkowego zabytku.

Radzyński pałac - znakomita architektura w połączeniu z rzeźbą najwyższej klasy jest prawdziwą perłą architektury Lubelszczyzny.

Wykłady dr Karola Guttmejera, urbanisty – Rezydencja Eustachego Potockiego w Radzyniu Podlaskim: aspekty funkcjonalne oraz powiązania przestrzenne z miastem i dr Jakuba Sito, Instytut Sztuki PAN - Dekoracja rzeźbiarska pałacu w Radzyniu Podlaskim wobec środkowoeuropejskiej formacji jej twórcy – Jana Chryzostoma Redlera, pokazały przekrojowo rozwój rezydencji magnackiej w Radzyniu w porównaniu z innymi miastami, oraz olbrzymi walor kulturowy, jakim są radzyńskie dekoracje rzeźbiarskie, unikalne na skalę europejską.

dr Karol Guttmejer:

Uważam, że powiązanie miasta z rezydencją zasługuje na wielkie uznanie i na uwypuklenie w przyszłych zamierzeniach dotyczących rezydencji i miasta.

Oranżeria radzyńska jest prawdopodobnie jedną z najstarszych, jeżeli nie najstarszą oranżerią w Polsce, a na pewno oranżeria radzyńska jest najwartościowszym i najciekawszym obiektem tego typu budownictwa. Żadna późniejsza nie może się pochwalić tak efektowna szatą architektoniczną i rzeźbiarską. Jest to prawdziwa perła.

Plan zagospodarowania powinien uwzględniać bardzo głęboką rewaloryzację dziedzictwa kulturowego.

„Perełki z czasów PRL-u” zepsuły to, co mogło być dla miasta atrakcyjne, choćby zabudowany blokami tzw. plac targowy [między ulicą Ostrowiecką a Warszawską].

Można byłoby miasteczko - wyjąwszy te brzydkie elementy, zadbawszy o to by nie na każdej elewacji wisiało po kilkanaście reklam i bannerów, zapanowawszy trochę nad estetyką i kolorystyką - sprzęgnąć z rewaloryzacją rezydencji.

dr Jakub Sito:

Dekoracja rzeźbiarska wykonana przez Johana Chryzostoma Redlera jest najcenniejszym, zachowanym elementem radzyńskiego zespołu pałacowo-parkowego. Ewenementem jest fakt, że zachowało się ok. 100 rzeźb i dekoracji rzeźbiarskich. W Białymstoku [w pałacu Branickich] nie ma w zasadzie oryginalnej dekoracji rzeźbiarskiej. Radzyń pod tym względem jest całkowicie wyjątkowy.

Następną część konferencji stanowiły prezentację dotyczące tematyki zagospodarowania ogrodów i parku.

mgr Dorota Pape, architekt krajobrazu, w prezentacji Barokowy ogród w Radzyniu Podlaskim przedstawiła główne założenia rewitalizacji parku. Przedstawiła wizualizację tego terenu i konfrontując z założeniami ogrodowo-parkowymi Wersalu i Drezna, wywołała aplauz słuchaczy.

Jeżeli zostanie zorganizowany projekt odbudowy tego założenia, to park powinien być zamknięty. Nie ma możliwości, żeby park, który jest tej klasy, który jest właściwie ogrodem barokowym służył jako pasaż. Nie może być traktowany jako park, skwer miejski. Do czego należy dążyć? Ogród w Wersalu był wzorem dla ogrodu radzyńskiego – założenia są te same.

Prof. dr hab. inż. arch. Jeremi Królikowski, Katedra Sztuki Krajobrazu SGGW Warszawa wygłosił wyklad - Współczesne wartości przestrzenne parku historycznego.
Profesor Królikowski mówił o aksjologicznych aspektach działań rewaloryzacyjnych oraz położył nacisk na rangę, historyczne znaczenie  decyzji, przed którymi stają współcześni radzynianie, a zwłaszcza włodarze miasta i powiatu, dotyczących przyszłości radzyńskiego zespołu parkowo-pałocowego.

Zespół pałacowo-ogrodowy stanowi o tożsamości Radzynia.

Wartości historyczne nie polegają na tym, aby obiekt zmumifikować.

Historia trwa i będzie trwała. Powinniśmy sobie zdawać sprawę, że w tej chili społeczność, władze Radzynia, powiatu stoją przed zadaniem historycznym na miarę realizacji tego założenia [pałacowo-parkowego].

Nie ma wartości społecznych bez wartości osobistych. Park bardziej niż architektura pałacowa jest miejscem spotkania, osobistych przeżyć intymnych. Jest to przestrzeń marzeń, szczęścia, pamięci. Staje się przestrzenią symboliczną – potencjałem do zagospodarowania.

Pracownicy Katedry - mgr inż. arch. kraj. Michał Skrobot, Katedra Sztuki Krajobrazu SGGW Warszawa i mgr inż. arch. kraj. Beata Rothimel, Stowarzyszenie Młodych Kreatorów Krajobrazu mówili o Społecznej użyteczność parków historycznych.

Wartość parku można oceniać w podziale na zagadnienia przyrodnicze, humanistyczne oraz społeczne. Niezaprzeczalnym jest fakt, że przy całej swojej złożoności park jest również miejscem przebywania ludzi, stanowi więc dla nich wartości społeczne.

Radzyńskim akcentem wśród referujących było wystąpienie mgr Andrzeja Kotyły, Radzyńskie Towarzystwo Muzyczne im. K. Lipińskiego - XXV lat Dni Karola Lipińskiego. Tradycja i współczesność kultury muzycznej w Radzyniu Podlaskim, który to w ciekawy sposób przedstawił omawianą problematykę.

Miłym akcentem było uhonorowanie wykładowców bukietami kwiatów przez młodzież Gimnazjum nr 1 w Radzyniu Podlaskim.

Kolejne spotkania nad wypracowaniem koncepcji i projektu zagospodarowania pałacu i parku w Radzyniu przewidziano w eksperckich zespołach roboczych w Wilanowie i w Radzyniu Podlaskim.

Paweł Jaskanis, Dyrektor Muzeum Pałacu w Wilanowie dla Radia Podlasie:

To było na pewno pierwsze z wielu spotkań, które nas czekają. Dzisiaj ustaliliśmy, że zabytek został bardzo dobrze przygotowany do rozpoczęcia tego rodzaju operacji. Natomiast teraz przychodzi czas na zastanawianie się nad tym, jak skorelować naukowe, historyczne, estetyczne, dawne funkcjonalne wartości tego zabytku z wyobrażanymi sobie teraz przez nas w tej chwili nowymi funkcjami. Dyskutowaliśmy wyłącznie o sferze aksjologicznej, czyli o wartościach. Robiliśmy to po to, żeby wymienić się informacjami, ustalić pewien generalny systemat działania i na tej podstawie w najbliższym czasie będziemy układali plan dalszego postępowania, modelowania miejsca

Na razie musimy się zająć takimi priorytetami, które wynikają z potrzeb samego zabytku. Co jest potrzebne: odpowiednie rozpoznanie, zastosowanie nowych technologii, dobra dokumentacja musi być jak najszybciej upubliczniona do różnych zastosowań – w szkole, dla turystów itd. Po drugie: zauważyliśmy, że ten zasób wiedzy, który jest w tej chwili, jest dosyć duży, ale jeszcze nieuporządkowany, więc będziemy jeszcze dyskutować nad tym, jakie kroki w najbliższym czasie należałoby podjąć, żeby stworzyć podstawy założeń badań dokumentacji jako punktu wyjściowego do ustalenia programu rewitalizacji. Jednakże program ożywienia miejsca to nie tylko zwykła praca remontowo-konserwatorska, ale jest to także obmyślenie przyszłych funkcji. Zabytki, które nie mają funkcji, są zabytkami martwymi, skazanymi na zagładę”

Patronat medialny: TVP Historia

Organizatorzy: Tadeusz Sławecki – Poseł na Sejm RP, członek sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu, Jerzy Kułak – Starosta Radzyński, Witold Kowalczyk – Burmistrz Miasta Radzyń Podlaski.


Zobacz fotoreportaż: Konferencja

Opr. Piotr Sławecki i Bogdan Sozoniuk

Wydruk strony: www.powiatradzynski.pl/informacje.php?id=196
Wydrukowano dnia:  24-11-2017r. o godzinie: 23:06. 
©Starostwo Powiatowe w Radzyniu Podlaskim (2007) 21-300 Radzyń Podlaski, Pl. I. Potockiego 1